محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
48
تحفه خانى ( فارسى )
از جميع بدن خون اخراج مىيابد و درين محل مناقشات ميان اطباء بسيارست و ايرادش درين مقام موجب اسهاب و ابرام است و بسيار است كه احتياج بفصدست و در امراض دموى در ثانى و ثالث از روز مرض و حميت و اجتناب از غذاى كثير قوى مثل هريسه و كله و گوشت گاو و غير ذالك چه با وجود غلظت اگر بسيار واقع شود بسيار ردى و مضرّ است و منع از خوردن بسيار آمدن بايد كرد و اكتفا بجلّاب مناسب و تغذى عقب اين استفراغات نبايد كرد تا بقيه مواد بتحليل رود پس بعد از استفراغ در تقليل غذا بايد كوشيد تا تحصيل ماده مرض نشود و اين بصلاح آيد . [ 18 ] " مقاله در بيان تدبير مشايخ " باعتبار حفظ موجود صحت استعمال ادويه گرمتر بايد كرد چون مزاج پيران سرد و خشك است و متعهد عطريات و بويهاى خوش معتدل به نسبت ايشان بايد شد و ماليدن روغنها كه گرم است بر اعضاى مشايخ بسيار مفيد است مثل روغن زيبق و ياسمين بعد از خواب رياضت و ماليدگى معتدل باشد و تفريق غذا به اين معنى كه مقدار بسيار از غذا يك بار واقع نشود و مقدار بيش كه سابق حاله خورده مىشد آن را به دو سه دفعه بايد خورد زيرا كه قواى پيران ضعيف شده است و هاضمه نقصان يافته است پس غذا مناسب هاضمه اختيار بايد كرد و بلغم از اغذيه مولد سودا ايشان را اجتناب بايد كرد زيرا كه سودا يبوست ايشان را زياده مىسازد و بلغم در رطوبت فضلى ايشان مىافزايد و هر دو موجب حصول مرضست به آن ميل ايشان در اغذيه و اشربه بجانب حار مىبايد باشد و اگر استعمال شئ يا بيشتر